Truus en de andere media
In de jaren dat
Truus actief is op Usenet, is haar naam regelmatig terug te vinden in
de andere media. Als ze net verschijnt op Usenet wordt ze voor eerst
genoemd in de Volkskrant. In een interview
vertelt Truus over haar leven op Internet. Het interview wordt via IRC
(Internet Relay Chat) afgenomen, de geïnterviewde en interviewer zitten
kilometers van elkaar achter een computer.
Opvallend is dat Truus de indruk maakt veel spraakzamer te zijn dan
uit haar berichten van de afgelopen jaren valt af te leiden. Dit zal
waarschijnlijk komen door het samenrapen van antwoorden op verschillende
vragen.
Ze vertelt dat ze contact heeft met een stuk of twintig mensen omdat
ze na een tijdje de mensen toch wil zien en beter wil leren kennen.
Hieruit mag geconcludeerd worden dat Truus tot de harde kern uit de
begintijd van nl.misc behoort.
Het artikel heeft grote gevolgen voor Truus en de gemeenschap van misc.
Niet alleen het artikel, maar ook haar agressieve verdediging van Francisco
van Jole slaat in als een bom. Sinds de plaatsing van het artikel in
de Volkskrant is Truus niet meer weg te denken uit misc.
Lange tijd is het
dan stil totdat ze in 1995 de titel netcelebrity of Internetfenomeen
toebedeeld krijgt. In het aprilnummer van het tijdschrift Net van dat
jaar schrijft Yvette Cramer een stuk over Netiquette en VIP’s voor
e-mailjunkies. Net is één van de eerste Nederlandstalige tijdschriften
dat geheel aan Internet is gewijd. In het stuk wordt beschreven hoe
in Amerika een gids is gemaakt met e-mailadressen van bekende academici,
experts, auteurs en filmsterren. Helaas komen daar nauwelijks Nederlanders
in voor en Cramer geeft aan dat ze liever wacht op een aangepaste Nederlandse
versie van deze gids: ‘We hebben inmiddels genoeg lokale beroemdheden:
Francisco van Jole, Oscar Kneppers (6 of 7 adressen), Truus de Wit,
J.I.M. (maar die heeft geen e-mailadres), Karin Spaink, Marleen Stikker,
Pauline Terreehorst.’
Opmerkelijk is dat Truus in één adem wordt genoemd met een aantal mensen
die ervan verdacht wordt dat zij Truus zijn (zie
hoofdstuk 3).
In november 1995
wordt Truus wederom expliciet als Internetfenomeen genoemd door Karin
Spaink op de conferentie Doors of Perceptions in Amsterdam. Deze
conferentie, waar bijna duizend man op afkomt, heeft tot doel om ontwerpers,
kunstenaars, wetenschappers en beleidsmakers bij elkaar te brengen en
te laten meepraten en nadenken over mogelijkheden van onder andere de
digitale snelweg. Spaink spreekt op deze bijeenkomst over virtuele gemeenschappen
op Internet en met name in nl.misc. Spaink gaat in deze lezing heel
specifiek in op het fenomeen Truus de Wit, dat volgens haar niets anders
is dan een e-mailaccount. Truus is volgens Spaink lichaamloos, een ééndimensionaal
karakter dat alleen bestaat uit tekst. ‘Dat ze niet "echt"
bestaat, doet echter niets aan haar realiteit in misc af. Daar bestaat
ze namelijk wel en heeft ze een herkenbaar gezicht. Ze is een vast punt.’
In misc is Truus volgens Spaink overduidelijk aanwezig door middel van
haar teksten. Andere mensen imiteren haar regelmatig, het is zelfs een
soort sport geworden om haar na te doen of te raden wat de reactie van
Truus zal zijn, maar ze kan zelf niet veranderen. Zoals Karin Spaink
aangeeft: ‘Truus haar enige nadeel is dat ze, in tegenstelling
tot de andere posters in misc, niet kan veranderen. Ze is gedoemd tot
in lengte der dagen hetzelfde te blijven. Truus reageert uitsluitend
en becommentarieert de postings van anderen; ze heeft wel een mening,
maar geen verhaal.’
Zodra ze toch zou proberen te veranderen zou haar authenticiteit direct
ter discussie staan. De keren dat is getracht de naam Truus door middel
van veel gescheld en de ondertekening van haar naam in diskrediet te
brengen, wordt gelijk door de misc-gemeenschap opgepakt als nep. De
enige manier voor Truus om te veranderen is volgens Spaink door virtuele
zelfmoord te plegen.
In september 1996
schrijft Karin Spaink een verhaal met dezelfde strekking voor de Rotterdam
Festivals. In het boekje ‘Waarom wil iemand de Mona Lisa in het
Louvre zien’ gaat ze niet alleen in op het fenomeen Truus, maar
ook op het feit dat mensen nu kunst, zoals de Mona Lisa, rechtstreeks
in huis kunnen halen door nieuwe technologieën als Internet, waardoor
men niet langer genoodzaakt is het museum te bezoeken.
Begin 1996 komt
Truus ook in het nieuws. Dit keer samen met Elbert de Bruin, ook een
van de vaste mensen in nl.misc. Beiden worden genoemd in een artikel
over Internet in het Algemeen Dagblad. Carel Brendel wil in het artikel
aantonen welke onzin wordt uitgekraamd in nieuwsgroepen en citeert daarvoor
een discussie tussen Truus en Elbert over het anaal inbrengen van een
cactus bij Elbert. Elbert krijgt de cactus cadeau van de bewoners van
misc vanwege zijn niet door iedereen gewaardeerde uitspraken.
Het zonder toestemming vermelden van deze discussie neemt Elbert het
AD niet in dank af. Truus kan het eigenlijk niet veel schelen. Elbert
is vooral boos omdat mensen in heel Nederland nu zijn opmerkingen kunnen
lezen. Wat zal zijn baas er van denken? Hij schijnt zich niet te realiseren
dat een nieuwsgroep niet alleen gelezen wordt door de mensen die reageren,
maar ook door veel lurkers, mensen die alleen berichten lezen en niet
zelf schrijven. Ze zijn volkomen onzichtbaar voor de bewoners van een
nieuwsgroep waardoor die zich niet bewust zijn van hun bestaan. Door
het onzichtbare is het erg moeilijk een schatting te geven van het aantal
lurkers, maar de voorzichtige schattingen lopen uiteen van een paar
honderd mensen tot vele duizenden, zelfs tienduizenden.
Elbert is niet de enige die nl.misc ziet als een gezellig onderonsje,
als een soort kroeg waar je met gelijkdenkenden ongedwongen kunt kletsen.
Veel van de vaste bewoners realiseren zich slechts ten dele dat hun
opmerkingen, geleuter en gescheld door vele anderen te lezen zijn en
vaak niet worden beoordeeld op de waarde die de schrijver zelf aan het
bericht hecht. Zo wordt een woordgrapje over Dutroux tegen een Belgische
nieuwsgroepgenoot met een soortgelijk klinkende naam zo hoog opgevat
dat de man in kwestie naar de politie stapt om aangifte te doen van
smaad. De officier van Justitie is aan de hand van afdrukken van berichten
niet in staat de opmerkingen in het juiste kader te plaatsten en zet
de zaak op de rails. Het aanhoudingsbevel is al uitgetikt en klaar om
verspreid te worden, als de aanklager zijn beschuldiging intrekt. Misc’er
Johan Wevers heeft een aantal jaren geleden ook ervaren dat nl.misc
openbaar is. Het gerucht gaat dat hij een baan bij een onderzoeksinstelling
niet heeft gekregen vanwege zijn extreme uitlatingen in nl.misc. Niemand
kan echter bevestigen of dat ook daadwerkelijk het geval is geweest.
Je hoeft trouwens
geen vaste lurker van nl.misc te zijn om een bericht in misc te lezen.
Sinds 1995 bestaan er diensten, zoals Deja News
die het mogelijk maken om via een webbrowser niet alleen berichten van
Usenet te lezen, maar ook om al eerder geschreven berichten op te zoeken.
Deja News heeft een archief dat teruggaat tot eind 1995. Door diensten
als Deja News is het inmiddels onmogelijk geworden een artikel van het
Internet te wissen. Een gedane uitspraak blijft, eenmaal opgeslagen,
bestaan, ongeacht of deze waar is of niet. Alleen de altijd maar grotere
berg van berichten kan het moeilijker maken een specifiek bericht te
vinden.
De database van Deja News staat in de VS, maar aangezien landsgrenzen
op het Internet er niet toe doen, slaat ze ook Nederlandse groepen op.
In totaal zijn dat er ruim 90, waaronder nl.misc. Mocht de baas van
Elbert een fervent cactuskweker zijn die nieuwtjes zoekt in Deja News,
dan zal hij met de zoekterm ‘cactus’ het betreffende bericht
over de cactus en Elbert te zien krijgen. Gelukkig voor Elbert is de
discussie niet opgenomen in de database van Deja News. Desondanks gaat
een dergelijke verhaal een geheel eigen leven leiden. Ze worden deel
van de folklore van een nieuwsgroep. Zelfs nu nog wordt in de groep
nl.eeuwig.september regelmatig aan deze cactus gerefereerd indien Elbert
meediscussieert.
In de juni
1996 editie van het tijdschrift BLVD. wordt Truus voor de derde
maal als netcelebrity aangeduid. Francisco van Jole beschrijft een aantal
Internet-beroemdheden, held of verguisd, die wereldwijd of nationaal
bekend is geworden. Naast Truus de Wit worden ook het advocatenechtpaar
Canter & Siegel genoemd, bekend door zijn vele ongewenste advertenties;
Kibo, die altijd reageert op berichten waar zijn naam in wordt genoemd;
Ken McVay, een digitale nazi-jager en Joel Lemurs Furr, een van de fanatiekste
beschermers van Usenet en moderator van onder andere comp.society.folklore
en alt.fan.lemurs.
Over Truus meldt Van Jole onder andere dat ‘haar dagelijkse bijdragen,
waarvan de inhoud varieert van stompzinnig tot geniaal, nooit langer
zijn dan een of twee bitse zinnen en bezorgen menig gebruiker hartklachten.
Daarnaast heeft ze echter een schare van vaste fans.’
Ruim een jaar later,
in augustus 1997, is Truus weer in de pers te vinden. Ze heeft zich
weer laten overhalen om mee te werken aan een interview, nu via e-mail.
Dit tweede exclusieve interview met Erwin van der Zande is voor het
elektronische tijdschrift Shift van Planet
Internet. Al eerder had Erwin van der Zande getracht meer te weten te
komen over Truus, door te vragen of ze haar bookmarks (favoriete adressen
op het world wide web) wilde geven, maar daar heeft ze nooit op gereageerd.
In het interview met Van Der Zande laat Truus weinig los. Op de vraag
of ze haar ware identiteit niet eens zou willen prijsgeven, antwoordt
Truus, zoals verwacht ‘Truus=Truus’ en niets meer dan dat.
Het gaat haar ook niet om de naam, maar om wat iemand doet in de nieuwsgroep.
Wat zegt een naam als Truus, Erwin, Pien, Eduard, Kees of Piet nu eigenlijk?
Een naam zegt niets over de persoonlijkheid van iemand, het zijn juist
de opmerkingen in de nieuwsgroepen die een persoon een gezicht geven.
Truus had net zo goed Miep, Trees of Marijke kunnen heten, het had niets
veranderd aan de manier waarop ze communiceert in Usenet.
Verder geeft ze aan dat eigenlijk iedereen een beetje Truus in zich
heeft. Niet iedereen zal dat willen toegeven en het zal zeker niet gewenst
zijn als iedereen zo kortaf zou zijn als Truus, maar zo af en toe iemand
terecht wijzen met slechts één woord zou iedereen weleens willen. Sommige
mensen proberen wel met één woord te reageren, maar blijken dan de neiging
om uitleg te geven niet te kunnen onderdrukken.
In het interview geeft ze ook aan waarom ze altijd zo kortaf is: er
zijn meestal niet veel woorden nodig om iets duidelijk te maken. Het
feit dat veel mensen twintig zinnen nodig hebben om anderen ervan te
overtuigen dat iets wel of niet goed is, is eerder een teken dat die
mensen zichzelf graag horen spreken en het liefst zelf aan het woord
zijn dan dat ze anderen iets duidelijk willen maken.
Een ander opvallend punt in het interview: het haalt haar nog steeds
aanwezige frustratie over de verhuizing van nl.misc naar nl.eeuwig.september
naar boven. Ze laat bits weten dat de verhuizing niets heeft veranderd
en dat er nog steeds sprake is van een eliteclub. Ze verwijt de kern
van nl.eeuwig.september, net als nl.misc, niet open te staan voor andere
mensen. De praktijk spreekt dit echter tegen. Er zijn genoeg nieuwelingen
die hun weg weten te vinden naar NES en daar snel alle incrowd-grappen
oppikken en weer nieuwe creëren.
© 1999 Margot Lagendijk